İçeriği Paylaş:

İsim Çekimi (Declinatio)

İsim Çekimi (Declinatio)

Bir isim bütün hallerinin önce tekil sonra çoğullarını birbiri ardınca sıralanmasına o ismin çekimi denir.Latince isimler bu bakımdan beş gruba ayrılmıştır. Veya bir başka deyişle isimlerin beş ayrı çekim grubu vardır. Bu gruplar isimlerin tekil genetivus’larında aldıkları takılara göre oluşturulmuşlardır:

  1. Çekim isimler tekil genetivus’larında “æ” takısı alırlar.
  2. Çekim isimler tekil genetivus’larında “i” takısı alırlar.
  3. Çekim isimler tekil genetivus’larında “is” takısı alırlar.
  4. Çekim isimler tekil genetivus’larında “us” takısı alırlar
  5. Çekim isimler tekil genetivus’larında “ei”takısı alırlar

Yukarıdaki bu beş isim çekimi isim gövdelerinin son harflerine göre de oluşturulabilir.Buna göre isim gövdesi “a” ile bitenler I. çekim; isim gövdesi “o” ile bitenler II. çekim; isim gövdesi sessiz harfler veya “i,u” ile bitenler III. çekim; isim gövdesi “u” ile bitenler IV. çekim ve isim gövdesi “e” ile bitenlerde V. Çekim grubunu temsil ederler.

Birinci çekim isimler (prima declinatio)

Bu gruba giren isimlerin tekil nominativus’ları “a” ile biter ve büyük çoğunlukla dişi cinstendir. I. çekime giren bütün Latince isimler aşağıdaki örneğe göre çekilirler.

Örnek: İnsula: ada

Ekran Alıntısıİkinci çekim isimler (secunda declinatio)Tekil nominativus’larındaki bazı farklılıklar ve çekim sırasındaki bazı özellikler nedeniyle ikinci çekim isimler kendi içlerinde de dörde ayrılırlar:a) Tekil nominatavus’ların “-us” ileb) Tekil nominatavus’ların “-er” ilec) Tekil nominatavus’ların “-er” iled) Tekil nominatavus’ların “-um” ilea) Tekil nominatavus’ları “-us” ile bitenler- Bunların çekimi aşağıdaki örneğe göre çekilirler: Örnek: Dominus: efendi, bayEkran AlıntısıBu türden olan isimler genellikle erildir. Bununla beraber kural dışı olanlar da vardır.b) Tekil nominatavus’ları “-er” ile biten ve “e” harfi diğer hallerde düşen II. çekim isimler- Bu gruba giren kelimelerin cinsleri daima eril olup aşağıdaki örnek gibi çekilirler.

Örnek: magister: öğretmen

Ekran Alıntısıc) Tekil nominatavus’ları “-er” ile biten ve fakat “e” harfi bütün hallerde düşmeyen II. çekim isimler. Bunlar genellikle eril olup aşağıdaki örnek gibi çekilirler.Örnek: puer: erkek çocukEkran Alıntısıd) Tekil nominatavus’ları “-um” ile biten II. çekim isimler. Bunlar cinssiz olup aşağıdaki örnek gibi çekilirler.Örnek: bellum: savaşEkran AlıntısıBurada hemen belirtmek gerekir ki yukarıdaki örnek gibi çekilen Grekçe’den Latinceye aktarılmış isimlerin tekil nominativus’ları “um” yerine “-on” la biterler.Örnek: encephalon (tüm beyin), colon (kolon), skeleton (iskelet), organon (organ).

İçeriği Paylaş:
İlginizi Çekebilir
Yorum Yapılmamış

Henüz Hiç Yorum Yapılmadı..

Yorum Yaz

İsim Çekimi (Declinatio)

Anatomi

22/07/2016 | Yorum Yok | 53 | kucukakarsu