noimage

İçeriği Paylaş:

İstatistiğin Uygulama Alanları ve İstatistiğin Konusu Olan Olaylar

İstatistiğin  Uygulama AlanlarıÇağımızda sayısal bilgi toplanabilen her araştırma alanında istatistik yöntemler kullanılır. Toplumsal olayların gelişimi, davranış psikolojisi, otomatik üretim süreçleri, bilgisayarlar gibi büyük teknik sistemlerinin yönetimi, jeolojik süreçler, gazlardaki karmaşık olgular, sinir sisteminin işlevleri, beynin yansıtıcı ve yönlendirici çalışmaları istatistik yöntemlere başvurulmadan incelenemezler. Biyoloji,antropoloji, sosyoloji, psikoloji, iktisat, işletme, tıp, kuantum fiziği, biyolojik vb…. özetle tüm bilim dalları, yöntem kuruluşları, teknoloji, iş ve piyasa araştırmalarında istatistikten yararlanılır[5].Örnek olarak,Milli Eğitim politikasının gerektirdiği şekilde planlanabilmesi için gelecek yıllarda ilk, orta ve yüksek tahsil çağında bulunan öğrencilerin sayılarının belirlenmesi, buna göre ne kadar öğretmene, okula ve eğitim- öğretim araçlarına ihtiyaç olduğunun belirlenmesinde istatistikten yararlanılır[5].Bilimsel araştırmalarda istatistik önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle, deneysel araştırmalarda, bir hipotezin kabule değer olup olmadığının belirtilmesi ve araştırma sonuçlarının objektif olarak yorumu ancak modern istatistik metotlarına dayanmak suretiyle mümkündür. İst. Metoduna dayanmayan araştırmalar va bunlarla ulaşılan sonuçlar bilimsel sayılmamaktadır[5].İstatistiğin Konusu Olan Olaylar Istatistik olaylarla ilgilenir. Nufus sayımı, müşteri eğilimleri, üniversite giriş sınavı gibi olaylar buna örnek olarak verilebilir. Olayları ikiye ayırmak mümkündür:

  • Tipik olaylar
  • Yığın(toplu) olaylar

Tipik olay:Aynı şartlar altında aynı sonucu veren olaylardır. Tipik olaylar birbirine benzer. Gerekli koşullar oluştuğunda hep aynı şekilde tekrar eden olaylardır. Bu nedenle tek bir olayın gözlem sonuçları genelleştirilebilir. Fiziksel ve kimyasal olaylar tipik olaya örnek verilebilirler. Olaylar birbirinin aynısı olduğundan bunlardan sadece bir tanesi oluşturduğu topluluğu temsil edebilir.Hidrojen ve oksijenin belirli koşullarda suyu meydana getirmesi, vucudumuzdan her defasında alınan bir damla kan ile kan gurubun belirlenmesi  tipik olaylardır.Yığın(toplu) Olay : Ortak yönleri olmasına karşın aralarında farklılıklar bulunan olaylardır. Genellikle canlı varlıklarla ilgili olaylar kollektif olay olarak adlandırılırlar. Nüfus kollektif olay için iyi bir örnektir. Nüfusu oluşturan bireylerin, insan olmak ve aynı bölgede veya ülkede yaşamak gibi ortak özellikleri olmasına rağmen cinsiyet,yaş,meslek gibi çeşitli özellikler bakımından farklıdırlar. Yığın olaylar çok sayıda faktör tarafından etkilenir[6]Örneğin, bir malın fiyatının artması durumunda o malın talep edilen miktarının ne yönde ve ne kadar değişeceğini tahmin etmek istediğimizivarsayalım. Bu durumda, toplumdan sadece bir veya birkaç kişinin o malın fiyatının artmasına karşılık talebini nasıl değiştireceklerini tahmin etmek yeterli olmaz. O halde, yeterince çok sayıda kişinin bu konudaki davranışına ve eğilimine dayanarak, toplumun tamamının davranışına ilişkin çıkarımda bulunmak veya genelleme yapmak gerekir. Söz konusu araştırmada insan faktörü önemli olduğundan, tüm insanların fiyat artışına karşılık tek ve aynı davranışı göstermesi beklenemez. Benzer durum istatistiğin konusunu oluşturan tüm toplu olaylardaki birimler için de geçerlidir.Bu örnekte olduğu gibi; herhangi bir araştırmaya konu olan insan, hayvan, bitki, üretilen ürün veya hizmet, otomobil, bina, ev eşyası, aile, şirket, dernek, doğum, ölüm, evlenme, boşanma, trafik kazası vb. toplu olay niteliğindeki birimler, çok sayıda faktör tarafından etkilendiklerinden, birkaç birimin incelenmesiyle olayların genel yapısı ve karakteri belirlenemez. Bu tür olaylarda tek bir olayı  incelemek  yeterli değildir. Çok sayıda olayı gözlemlemek suretiyle, topluluğun tamamı hakkında, belirli bir hata payı ile çıkarımda bulunmak mümkün olur[7].İstatistik tipik olaylarla ilgilenmez. İstatistiğin ilgilendiği olaylar toplu ve sonuçları sayısal olarak ifade edilebilecek olaylardır.

İçeriği Paylaş:
İlginizi Çekebilir
Yorum Yapılmamış

Henüz Hiç Yorum Yapılmadı..

Yorum Yaz

İstatistiğin Uygulama Alanları ve İstatistiğin Konusu Olan Olaylar

Olasılık ve İstatistik

24/07/2017 | Yorum Yok | 113 | Mustafa Küçükakarsu